چرا دچار میگرن می شویم؟

میگرن یک سردرد با منشأ ناشناخته است که اساس ایجاد آن اختلال در یکی از مواد شیمیایی مغز با عنوان سروتونین می باشد که وظیفه انتقال عصبی را بر عهده دارد. اختلال در سروتونین باعث گشاد شدن عروق داخل و خارج جمجمه شده که نتیجه آن ایجاد سردرد می باشد. ارث در این بیماری نقش عمده ای دارد و بسیاری از کسانی که دچار میگرن می شوند در سابقه ی خود، ابتلا به این بیماری را در سایر اعضاء خانواده ذکر می کنند.

خصوصیات میگرن دارد؟


میگرن یک سردرد مزمن تکرار شونده و معمولاً یک طرفه است که در ناحیه ی گیجگاهی بوجود می آید. شیوع این سردرد در خانم ها ۳ برابر آقایان است. اولین بار در سال های ابتدایی جوانی خود را نشان می دهد و خیلی به ندرت پس از ۵۰ سالگی شروع می شود. سردرد اغلب اوقات ضربان دار است، بیمار از تهوع در هنگام شدت یافتن سردرد شاکی می باشد، چشم هایش به نور حساس است طوری که آن ها را می بندد و دوست دارد به جای تاریک برود.

چه چیزهایی باعث شروع سردرد میگرنی می شوند؟


بیماران مبتلا به میگرن، پس از مدتی و به مرور زمان متوجه عامل شروع کننده حمله میگرن خود می شوند و سعی می کنند از آن عامل پرهیز کنند. با این حال گاهی اوقات عامل شروع کننده اجتناب ناپذیر است و حمله شروع می شود.

تعدادی از این عوامل عبارتند از:

 ۱) بعضی از خوردنی ها مثل شکلات، پنیر، آجیل، مرکبات.

۲) الکل به خصوص شراب قرمز و آبجو

۳) اختلال خواب: چه خواب کم و چه خواب زیاد.

۴) قرص های ضد بارداری

۵) عادت ماهیانه در خانم ها

۶) استرس روحی، خستگی

۷) عدم مصرف چای در کسانی که به آن عادت دارند.

۸) نور بیش از حد آفتاب

۹) پرخوبی

۱۰) ترش کردن

۱۱) گرسنگی

انواع میگرن


میگرن را به دو نوع تقسیم می کنند نوع اول که میگرن کلاسیک نام دارد و نوع دوم که معمولی نامیده می شود. در نوع اول قبل از شروع سردرد، فرد دچار اختلالات بینایی می شود که بعضی از آنها عبارتند از ایجاد جرقه و بوجود آمدن نوارهای نوری به صورت زیگزاگ در جلوی چشم های فرد، گاهی حتی قسمتی از بینایی خود را به طور موقت از دست می دهد. به این حالات اُرا گفته می شود. اُرا دارای این ارزش است که فرد، قبل از شروع سردرد متوجه آن شده و می تواند با مصرف مقدار کم دارو جلوی شدید شدن آن را بگیرد. میگرن نوع معمولی از این خاصیت خوب برخوردار نیست.

برای چه کسانی (سی تی اسکن) انجام می شود؟


بسیاری از افراد مبتلا به میگرن که تحت درمان دارویی قرار دارند، در صورت مشاهده عدم پاسخ مناسب از درمان دارویی و یا در صورت طول کشیدن بیماری از پزشک درخواست سی تی اسکن می کنند. بیماران حق دارند زیرا بارها شنیده اند که فلانی،  مدت ها سردرد بود و بعدها مشخص شد که تومور مغزی داشته است. اما اگر بخواهیم برای هر بیمار مبتلا به سردرد، سی تی اسکن درخواست کنیم باید نصف افراد جامعه را به رادیولوژی بفرستیم. عوارضی ناشی از دریافت اشعه طی سی تی اسکن به علاوه صرف وقت توسط بیمار و نگرانی او به همراه خانواده تا وقتی که عکس آماده شده و نتیجه آن به پزشک نشان داده می شود همچنین مشکلات مالی، باعث شده است که تنها در صورت لزوم و شک بالینی به تومور، برای بیمار سی تی اسکن درخواست شود. لازم به ذکر است که در صورت کوچکترین شک بالینی به علل داخل جمجمه ای سردرد مثل تومور، خونریزی زیر عنکبوتیه و… برای بیمار، علاوه بر سی تی اسکن سایر اقدامات تشخیصی مثل آزمایش خون، بررسی مایع مغزی نخاعی و… توسط پزشک انجام می شود.

وقتی در یک بیمار، پزشک، مشکوک به عفونت پرده مغز (مننژیت) می شود، یکی از اقدامات حتمی و لازم برای بیمار، آزمایش بر روی مایع مغزی- نخاعی او می باشد، بنابراین باید، همراهیان و خود بیمار، با قلبی مطمئن به این کار رضایت دهند. مهمترین عاملی که باعث می شود یک بیمار مننژیتی به درمان پاسخ مناسب بدهد فاصله بین شروع بیماری تا شروع درمان می باشد. هر چه مننژیت دیرتر تشخیص داده شود، دیرتر درمان می شود و نتیجه این تأخیر عدم پاسخ مناسب به درمان، همچنین خدای نکرده عوارض دراز مدت مننژیت می باشد.

چگونه از شروع سردرد میگرنی پیشگیری کنبم؟


برای این کار دو راه وجود دارد: راه اول انجام اقدامات غیر دارویی و راه دوم استفاده از داروها به عنوان عوامل پیشگیری کننده می باشد.

 اقدامات غیر دارویی

۱- عدم استفاده از شکلات، پنیر، آجیل و…

۲- ورزش منظم که باعث افزایش مورفین در داخل مغز شده و علاوه بر ایجاد نشاط از حمله میگرن پیشگیری می کند.

۳- عدم استفاده از الکل بخصوص شراب قرمز و آبجو

۴- استفاده از عینک آفتابی در صورت لزوم

۵- استفاده از روش های ایجاد کننده ی آرامش و تمرکز اعصاب که استرس را از فرد دور می کند.

۶- خواب، به موقع و به اندازه

۷- عدم استفاده از قرص های جلوگیری در صورت سردرد شدن با این قرص

اقدامات دارویی

۱- پروپرانولول

۲- والپورات سدیم

۳- دی هیدروارگوتامین

۴- داروهای ضد افسردگی مثل آمی تریپتیلین، نورتریپتیلین و ایمی پرامین

۵- داروهایی که سروتونین مغز را زیاد می کنند مثل فلوکستین

۶- وراپامین

استفاده از داروها به عنوان پیشگیری کننده در سردرد میگرنی


پذیرش بیمار برای دریافت دارو اولین شرط است. سایر عواملی که باعث می شود از داروها به عنوان پیشگیری استفاده کنیم، تعداد دفعات سردرد و شدت آن ها، همچنین پاسخ آن ها به درمان است. به عنوان مثال: خانمی که تنها در زمان پریود ماهیانه دچار سردرد می شود به علاوه سردرد او به قرص استامینوفن یا بروفن پاسخ می دهد، نیازی نیست که هر روز دارو بخورد، ولی بیماری که در هفته سه بار سردرد می شود، سردرد شدید و آزاردهنده است. همچنین به هیچ دارویی پاسخ نمی دهد و پس از یک روز خودش خوب می شود، لازم است که از داروهای جلوگیری کننده سردرد میگرنی استفاده کند. به طور کلی گفته می شود اگر یک فرد بیشتر از ۳ بار در ماه سردرد شود می تواند از داروهای جلوگیری استفاده کند.